"De instructies om te saboteren zijn in 80 jaar geworden tot standaardgedrag in veel organisaties, maar dan niet met het doel waarvoor ze geschreven zijn."
De CIA verspreidde via soldaten een pamflet onder verzetsmensen en burgers in bezette gebieden: de ‘Simple Sabotage Field Manual’. In 32 pagina’s beschreef de CIA hoe je een bezetter kon verzwakken door productiviteit sabotage op de werkplek toe te passen. Het document begint met een uitleg over sabotage en het nut ervan, en gaat vervolgens over naar herkenbare voorbeelden, zoals het moedwillig laten verdwijnen van wc-papier. Al snel volgen concrete acties die bedoeld zijn om processen te frustreren en te vertragen.
Het is tegelijkertijd schokkend en vermakelijk. Wat ooit werd geschreven als doelbewuste sabotage, is in de afgelopen 80 jaar uitgegroeid tot alledaags gedrag in veel organisaties — alleen niet met die oorspronkelijke intentie.
Productiviteit sabotage op de werkplek
De CIA maakt in het document onderscheid tussen algemene instructies, richtlijnen voor leidinggevenden en instructies voor medewerkers. Herken je jezelf of anderen in de voorbeelden die volgen, dan ben je zeker niet de enige. Juist daarom is het belangrijk om deze vormen van productiviteit sabotage op de werkplek te herkennen, bespreekbaar te maken en bewust te streven naar verandering.
Lees maar mee…

Met askemo combineer je al je feedback op één plek: van medewerkerstevredenheid (MTO) tot onboarding- en exitsurveys en alles daartussenin. Door deze inzichten samen te brengen, zie je niet alleen wat er speelt, maar ook waarom.
Ontdek bijvoorbeeld hoe signalen van huidige medewerkers samenhangen met redenen waarom collega’s vertrekken. Zo herken je patronen eerder en kun je toekomstig verloop beter voorspellen én voorkomen.
Geen losse metingen, maar één compleet beeld dat leidt tot gerichte actie.
14 punten worden genoemd in de manual, hieronder mijn ‘favoriete’ 6 manieren om als manager een gezonde bedrijfsvoering te frustreren:


In alle eerlijkheid, ik zag bovenstaande punten dagelijks toen ik nog voor een Corporate werkte. Bij leidinggevenden, bij collega’s en, ja, ook bij mezelf. Het was verweven in de bedrijfscultuur en in de mores.
Als eigenaar van askemo hoop ik zo lang mogelijk weg te blijven bij deze punten. Dat doe ik door vrijheid te geven en verantwoordelijkheid ervoor terug te vragen.
En door in te grijpen als ik het toch zie gebeuren. Dat hoeft niet vervelend te zijn, constructief ingrijpen op basis van overleg en consensus kan ook!
Helpt dat laatste niet?
Dan stel ik voor dat ze een sollicitatiebrief richten aan de CIA… 😉
PS. Mijn laatste tip…
Herken je één of meerdere van bovenstaande punten? Deel dit blog met collega’s voor je volgende overleg of vergadering en gebruik het als inspiratie om verandering op gang te brengen.
Roel Schellekens
Founder askemo